เพิ่มผลผลิตมะเขือเทศอย่างไร โดยที่ไม่ต้องเพิ่มจำนวนต้น แค่รู้จักการเพิ่มระบบรากและการจัดแต่งกิ่ง
มะเขือเทศเป็นพืชผักที่อยู่ในเมนูอาหารหลากหลายประเภท แต่มักถูกมองว่าเป็นเพียงวัตถุดิบที่ช่วยแต่งแต้มสีสันให้อาหารดูน่ารับประทานมากยิ่งขึ้น แต่สำหรับใครที่เคยลองปลูกมะเขือเทศเอง จะพบว่าการทำให้ต้นมะเขือเทศออกดอก ติดผล และให้ผลผลิตอย่างต่อเนื่องนั้น มีรายละเอียดมากกว่าที่คิด โดยเฉพาะมะเขือเทศทานผลสดที่หลายคนชื่นชอบ ด้วยรสชาติที่มีทั้งความหวาน ความเปรี้ยว ความฉ่ำน้ำ และเนื้อสัมผัสที่แตกต่างกันไปในแต่ละสายพันธุ์ จึงเป็นอีกหนึ่งพืชที่น่าสนใจสำหรับคนที่อยากลองปลูกไว้รับประทานเองที่บ้าน แต่จะปลูกอย่างไรให้ต้นแข็งแรง ออกดอกดี ติดผลเยอะ และได้มะเขือเทศคุณภาพดี จริง ๆ แล้วมีเทคนิคเล็ก ๆ ที่สามารถนำไปปรับใช้ได้ ไม่ว่าจะปลูกในแปลง ปลูกในกระถาง หรือปลูกไว้บริเวณบ้าน
เทคนิคง่าย ๆ ในการเพิ่มผลผลิตมะเขือเทศทานผลสด ตั้งแต่การดูแลต้น การจัดการกิ่งและทรงพุ่ม การให้น้ำและธาตุอาหาร ไปจนถึงการช่วยผสมเกสร ซึ่งหากดูแลอย่างเหมาะสม ก็สามารถช่วยให้ต้นมะเขือเทศของเราออกดอกและติดผลได้ดีขึ้น อยากได้ผลเยอะ ต้องเริ่มจากมีต้นที่แข็งแรง มีระบบรากที่หาอาหารเก่ง อย่าเพิ่งรีบเร่งให้ต้นออกดอกตั้งแต่ต้นยังเล็ก เพราะต้นที่มีระบบรากและลำต้นที่แข็งแรงจะมีศักยภาพในการเลี้ยงช่อดอกและสร้างผลได้ดีกว่า หนึ่งในเทคนิคที่จะช่วยให้ได้ผลผลิตเพิ่มมากขึ้น โดยจะเริ่มตั้งแต่การปลูก จับต้นกล้าปลูกแนวนอนราบกับพื้นดิน จัดให้ส่วนยอดโผล่ขึ้นมากจากพื้น ตัดแต่งใบที่อยู่บริเวณโคนต้นออก ใช้ดินกลบส่วนโคนต้นประมาณ 3-5 นิ้วหรือประมาณ 1 ใน 4 ของต้น ขึ้นอยู่กับความสูงของต้นกล้าที่เรานำมาปลูก เมื่อเวลาผ่านไปลำต้นส่วนที่ถูกดินกลบจะแตกรากออก ช่วยให้ต้นมะเขือเทศนั้นมีระบบรากที่แข็งแรงขึ้น หาอาหารส่งไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ได้ดีขึ้น ช่วงแรกของการปลูกควรรดน้ำสม่ำเสมอ เพราะถ้าอยากให้ลำต้นส่วนที่ถูกดินกลบแตกรากได้เร็ว ดินจะต้องมีความชื้นสูง
ในขณะเดียวกันการปลูกต้นมะเขือเทศในลักษณะนี้ จะช่วยให้กิ่งแขนงแตกเจริญเติบโตเป็นกิ่งที่มีช่อดอกได้มากขึ้น ควรเลือกเก็บกิ่งแขนงที่มีความแข็งแรงไว้ มะเขือเทศ 1 ต้นสามารถไว้กิ่งแขนงได้ 3-5 กิ่ง ซึ่งเป็นจำนวนที่เหมาะสมต่อการเพิ่มผลผลิต และการจัดการในด้านอื่น ๆ ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ของมะเขือเทศ ปริมาณธาตุอาหาร และสภาพแวดล้อมขณะที่มะเขือเทศได้รับ เมื่อกิ่งแขนงเริ่มเจริญเติบโตก็จัดทรงพุ่มให้แยกออกจากกัน ไม่รวมกันเป็นกระจุก เพราะจะทำให้ใบซ้อนทับกัน แสงส่องเข้าไม่ถึงใบบริเวณกลางต้น การสังเคราะห์แสงก็ทำได้ไม่ดีพอ ควรใช้ไม้หรือเชือกช่วยพยุงกิ่งให้แยกออกจากกัน และช่วยรับน้ำหนักของกิ่งเมื่อติดดอกออกผลได้อีกด้วย
การเพิ่มผลผลิตมะเขือเทศไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเพิ่มจำนวนต้นเพียงอย่างเดียว แต่สามารถเริ่มต้นได้จากการจัดการต้นให้มีระบบรากและกิ่งที่แข็งแรง การปลูกแนวนอนช่วยเพิ่มโอกาสการเกิดรากบริเวณลำต้น ขณะที่การเลี้ยงกิ่งแขนงอย่างเหมาะสมช่วยเพิ่มพื้นที่สำหรับสร้างช่อดอกและผล ซึ่งการปลูกในลักษณะนี้ต้องควบคู่กับการจัดการน้ำ ธาตุอาหาร แสง และจำนวนผลให้สมดุล ก็สามารถช่วยให้มะเขือเทศต้นหนึ่งสร้างผลผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และเป็นเทคนิคที่สามารถนำไปทดลองปรับใช้ได้แม้ในพื้นที่ปลูกขนาดเล็ก
เรื่อง: สรวิศ บุญประสพ
ภาพ: Key’s Diary – บันทึกของเก๋
